Υπό ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ ΣΤΑΜΑΤΗ
Μέλους της Διεθνούς Ακαδημίας της Ιστορίας τωνΕπιστημών
Ο μαθηματικός Ιπποκράτης εγεννήθη εις την Χίον περί το 470 π. Χ., ήτο δηλαδή σύγχρονος του Σωκράτους. Φαίνεται, ότι ήτο εφοπλιστής και ησχολείτο με την μεταφοοράν σίτου διά των πλοίων του εκ του Βυζαντίου εις τον Πειραιά. Περί το 440 π.Χ., παρά τον λεγόμενον Σαμιακόν πόλεμον, των Αθηναίων - Σαμίων, οι Βυζαντινοί ή οι περί το Βυζάντιον πειραταί κατέσχεσαν τα φορτηγά πλοία του Ιπποκράτους, ο οποίος ήλθεν εις Αθήνας και υπέβαλεν αγωγήν αποζημιώσεως Η εκδίκασις της υποθέσεως εβράδυνε πάρα πολύ και ο Ιπποκράτης εύρε την ευκαιρίαν να παρακολούθηση μαθήματα εις τας φιλοσοφικάς σχολάς των Αθηνών. Μεταξύ των μαθημάτων αυτών ιδιαιτέρως τον είλκυσαν τα μαθηματικά, εις τα οποία έκαμε σπουδαιοτάτας ανακαλύψεις Είναι ο Ιπποκράτης ο ανακαλύψας τας αρχάς του Απειροστικού Λογισμού∙ διά του οποίου απέδειξε το θεώρημα, ότι οι κύκλοι είναι προς αλλήλους, ως τα τετράγωνα των διαμέτρων αυτών. Οι νεώτεροι, κατά κακήν ερμηνείαν, εβάπτισαν την μέθοδον αυτήν του Ιπποκράτους∙ την οποίαν χρησιμοποίησαν βραδυτερον ο Εύδοξος και ο Αρχιμήδης, εις «εξαντλητικήν μέθοδον». Διά τούτο όμως ελέγχονται ούτοι υπό του Ολλανδού μαθηματικού (Dijksterhuis), ο οποίος τονίζει ότι αι αρχαί του Διαφορικού και ολοκληρωτικού Λογισμού προέρχονται εκ των αρχαίων Ελλήνων. Ότε ο Ιπποκράτης εύρισκε το ακόμη εις τας Αθήνας το κύριον μαθηματικόν πρόβλημα, το οποίον απησχόλει τους μαθηματικούς και ήτο πολύ γνωστόν και εις τον λαόν ακόμη, ήτο η εύρεσις του τετραγωνισμού του κύκλου διά (κανόνος και διαβήτου). Ο Ιπποκράτης επεδόθη μετά ζήλου εις την λύσιν του προβλήματος και η πρώτη του προσπάθεια εστέφθη υπό επιτυχίας. Κατώρθωσε να εύρη τον τετραγωνισμόν των μηνίσκων. Αι πληροφορίαι. τας όποιας έχομεν επ' αυτού είναι πολύ μεταγενέστεροι. Προέρχονται από τον σχολιαστήν έργων του Αριστοτέλους Σιμπλίκιον, όστις ήκμασεν κατά τας αρχάς του 6ου αιώνος μ.Χ. εις την Κωνσταντινούπολιν. Ο Σιμπλίκτος αρύεται τας πληροφορίας του παρά του Αλεξάνδρου του Αφροδισέως, συγγραφέως του 7ου αιώνος μ.Χ., όστις πάλιν αντλεί τας συναφείς πληροφορίας παρά του ιστορικού των μαθηματικών Ευδήμου του Ροδίου. μαθητού του Αριστοτέλους (4ος αιών π. Χ.). Το έργον του Ευδήμου δεν εσώθη, όπως και το έργον του Αλεξάνδρου.