Η τεχνοφιλία των αρχαίων Ελλήνων

Το Ευπαλίνειον όρυγμα

Τα Μαθηματικά υδρεύουν τη Σάμο 

Η τεχνολογία των αρχαίων Ελλήνων

7 Ημέρες Εφημερίδα Η Καθημερινή 

Ένα από τα παράδοξα της νεοελληνικής πραγματικότητας είναι κι η άποψη κατά την οποία οι «αρχαίοι Έλληνες δεν είχαν σπουδαία τεχνολογία - οι Ρωμαίοι ήσαν οι μεγάλοι τεχνικοί».Ο αντικειμενικός μελετητής της ελληνικής ιστορίας, όμως, παρατηρεί ότι οι αρχαίοι Ελληνες ήταν λαός τόσο πολύ στραμμένος στην τεχνολογία, ώστε απ' τα βάθη των αιώνωντην είχαν ήδη «προβάλλει» στο μυθοθρησκευτικό επίπεδο. Ο Προμηθεϊκός μύθος είναι καταλυτικής σημασίας εν προκειμένω (Πλάτωνος «Πρωταγόρας», 321 c): Ο Προμηθεύς παρατηρεί ότι το νεοδημιούργητο ον «άνθρωπος» είναι γυμνό, ξυπόλητο, άοπλο και άστεγο, σπεύδει δε να επανορθώσει το σφάλμα αυτό της Δημιουργίας, προσφέροντας στους ανθρώπους «έντεχνον σοφίαν» (δηλαδή τεχνογνωσία) και «πυρ» (δηλαδή ενέργειαν). Έτσι γεννήθηκε η τεχνολογία, την επόμενη κιόλας μέρα της Δημιουργίας! Τέτοια βασική περί τεχνολογίας αντίληψη είχε αυτός ο λαός. Γι' αυτό, άλλωστε, είχε και θεόν μηχανικό (τον Ηφαιστο) και μυθικά γιγάντια ρομπότ, όπως ο Τάλως, ο οποίος περιδιάβαζε ταχύτατα όλη την Κρήτη κι έριχνε βράχους θεόρατους πάνω στα πλοία των εχθρών. Ένας τέτοιος λαός ήταν λοιπόν ανοιγμένος προς τις μηχανικές κατασκευές από πολύ νωρίς - εις πείσμα της ανιστόρητης απόψεως που προτάξαμε...

Η τεχνολογία των αρχαίων Ελλήνων. Καθημερινή

Εναλλακτικά:
GoogleDocs

Διεθνής συμπαραγωγή της ΕΡΤ για τον Μηχανισμό των Αντικυθήρων

Το ντοκιμαντέρ του Mike Beckham, μια συμπαραγωγή της ΕΡΤ με το ARTE, την NHK, το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών και με τη χορηγία του ΟΠΑΠ, έκανε πρεμιέρα στην ΕΤ1 την Παρασκευή 6 Απριλίου, στις 22.00. Πρόκειται για μια ιστορική και επιστημονική έρευνα, που περιγράφει την κατασκευή του πρώτου υπολογιστή πριν από 2.000 χρόνια από τους αρχαίους Έλληνες. Με φόντο το σκηνικό της κλασικής Ελλάδος, η ταινία αφηγείται το πώς οι αρχαίοι είχαν τη γνώση και τη δημιουργικότητα για να κατασκευάσουν μια τέτοια μηχανή. Παρουσιάζει τον ιδιοφυή εφευρέτη που κρύβεται πίσω από αυτό, ενώ παράλληλα περιγράφει τη λειτουργία αυτού του υπολογιστή. Εστιάζοντας στο έργο ενός άλλου επιστήμονα, η ταινία ακολουθεί μια διεθνή ερευνητική ομάδα, που τελικά κατάφερε να συνθέσει το «παζλ» του Μηχανισμού των Αντικυθήρων.

Ο πρώτος αναλογικός υπολογιστής είναι ο Μινωικός

Βασίλης Φουρτούνης: δάσκαλος, αναπληρωματικός Αιρετός ΑΠΥΣΠΕ Αττικής, Αντιπρόεδρος Συλλόγου Εκπ/κών «Ο ΠΕΡΙΚΛΗΣ»

Μέχρι σήμερα όλοι γνωρίζαμε ότι ο πρώτος αναλογικός υπολογιστής ήταν αυτός των αντικηθήρων, που είχε βρεθεί σε ναυάγιο ανοικτά του Ελληνικού νησιού Αντικύθηρα μεταξύ των Κυθήρων και της Κρήτης.
Ο μηχανισμός των Αντικυθήρων (γνωστός και ως αστρολάβος των Αντικυθήρων ή υπολογιστής των Αντικυθήρων) είναι ένας μηχανικός υπολογιστής και όργανο αστρονομικών παρατηρήσεων, που παρουσιάζει ομοιότητες με πολύπλοκο ωρολογιακό μηχανισμό.
Με βάση τη μορφή των ελληνικών επιγραφών που φέρει χρονολογείται μεταξύ του 150 π.Χ. και του 100 π.Χ., αρκετά πριν από την ημερομηνία του ναυαγίου, το οποίο ενδέχεται να συνέβη ανάμεσα στο 87 π.Χ. και 63 π.Χ.. Θα μπορούσε να ήταν κατασκευασμένο μέχρι μισόν αιώνα πριν το ναυάγιο. Το ναυάγιο ανακαλύφθηκε το 1900 σε βάθος περίπου 40 με 64 μέτρων και πολλοί θησαυροί, αγάλματα και άλλα αντικείμενα, ανασύρθηκαν από Συμιακούς σφουγγαράδες και βρίσκονται σήμερα στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο στην Αθήνα. 

Ο μηχανισμός των Αντικυθήρων, όπως ανακαλύφθηκε και δίπλα η αναπαράστασή του

Tην πεποίθηση αυτή ήρθε να ανατρέψει ο κρητικός ερευνητής αιγαιακών γραφών, Μηνάς Τσικριτσής, ο οποίος υποστηρίζει ότι τον πρώτο αναλογικό υπολογιστή στην ιστορία της ανθρωπότητας είχαν ανακαλύψει οι Μινωίτες. Σύμφωνα με τον ερευνητή, το μινωικό αντικείμενο, που βρέθηκε το 1898 στο Παλαίκαστρο Σητείας, προηγήθηκε του «Μηχανισμού των Αντικυθήρων» κατά 1.400 χρόνια και είναι ο πρώτος αναλογικός υπολογιστής στην Ιστορία και μάλιστα φορητός.

Η ιστορική συνέχεια της αρχαίας ελληνικής τεχνολογίας.

Του Θ. Π. ΤΑΣΙΟΥ

Αν θέλωμε να κατανοήσωμε καλύτερα αυτό το φαινόμενο, και να το κατατάξουμε σε συσχετισμό με τα υπόλοιπα κοινωνικά φαινόμενα της εποχής, θα χρειασθή να το δούμε όχι ανά τεχνολογικόν τομέα, αλλά διαχρονικώς - απ' τη στροφή του 6ου αι. π.Χ., μέχρι τον απόηχο της αρχαίας τεχνολογίας στον 16ο αι. μ.Χ.

1. Απ' τον 6 ως τον 3 αι.

α) Είδαμε πώς ένας μεγάλος μαθηματικός, ο Θαλής ο Μιλήσιος, ήταν συγχρόνως και σπουδαίος Μηχανικός. Και υπογραμμίσαμε τον γονιμοποιό ρόλο του επιστημονικού λόγου μέσα στην Τεχνολογία - φαινόμενο συνεχώς επεκτεινόμενο μετά τον 6ο αι. π.Χ.

Ήδη, γύρω στο 400 π.Χ., το νέο αυτό (κατεξοχήν ελληνικό) στοιχείο οδηγεί στην μεγάλη άνθηση της Τεχνικής την οποία παρακολουθήσαμε στα προη­γούμενα. Αλλά στην ίδια εκείνη εποχή, πρέπει να απογράψωμε κι ένα οιονεί αντιτεχνικό φαινόμενο, που όμως έχει μάλλον παρερμηνευθή. Πρόκειται για την (καθαρολογική θα τη λέγαμε) αντίδραση του Πλάτωνος.

Κάποτε ο πολύς Αρχύτας επέτυχε μια «μηχανική» λύση για το άλυτο πρόβλημα του διπλασιασμού του κύβου. Η λύση βρίσκεται δι' αλληλοτομίας κώνου, ημικυλίνδρου και της εκ περιστροφής επιφανείας σπειροειδούς δακτυλίου. Προσοχή δε: Η λύση δεν ήταν καθόλου εμπειρική - αντιθέτως, στηριζόταν στη γνώση των εξισώσεων τριών επιφανειών εκ περιστροφής. Απαιτούσε όμως να γίνη κάτι με τα χέρια: Να πάρης τις τρεις επιφάνειες, και να μετρήσης τις αποστάσεις των σημείων της τριπλής-των αλληλοτομίας.

Η τεχνολογία των αρχαίων ελλήνων

Ε Ιστορικά εφημερίδα Ελευθεροτυπία

O Υπολογιστής των Μινωιτών 1500 π.Χ.

O Υπολογιστής των Μινωιτών 1500 π.Χ. ( 1400 χρόνια πριν τον υπολογιστή των Αντικυθήρων)
Στα τέλη Φεβρουαρίου μια παρουσίαση βιβλίου έλαβε χώρα στην κατάμεστη αίθουσα «Ανδρόγεω» του Δήμου Ηρακλείου Κρήτης. Αναλύοντας εκεί το περιεχόμενο του βιβλίου του, «Αστρονομία Κρητομυκηναϊκού Πολιτισμού», ο ερευνητής αιγαιακών γραφών δρ Μηνάς Τσικριτσής προέβη σε πρωτότυπες παγκοσμίως αποκαλύψεις, που αφορούν την τεχνολογία και την επιστημονική γνώση των Μινωιτών. Αποκαλύψεις οι οποίες προέκυψαν από την ερμηνεία παραστάσεων που απεικονίζονται σε δύο πλακίδια, από το Παλαίκαστρο Σητείας.



Στη συνέντευξη που μας παραχώρησε  (εφημερίδα To Bήμα) ρωτήσαμε τον ερευνητή:
- Κύριε Τσικριτσή, πώς φθάσατε στη μελέτη αυτών των ευρημάτων;