Θαλής Μηλήσιος Ε.Σταμάτης

Θαλής ο Μιλήσιος 

Ο μέγας επιστήμων και φιλόσοφος 

Υπό Ευάγγελου Σταμάτη

Ο Θαλής, εις εκ των επτά σοφών της αρχαίας Ελλάδος, εγεννήθη εις την Ελληνικήν πόλιν της Μικράς 'Ασίας Μίλητον κατά το πρώτον έτος της τριακοστής πέμπτης Ολυμπιάδος (περί το 640 π.Χ.) απέθανε δε αυτόθι κατά την πεντηκοστήν όγδόην 'Ολυμπιάδα (περί το 546 π.Χ.). Κατά τον ιστορικόν και βιογράφον Σωσικράτη (πρώτος αιών π.Χ.), ο Θαλής απέθανεν εις ήλικίαν 98 ετών, εν κατ’ άλλην πληροφορίαν αναγραφομένην υπό του Διογένους του Λαέρτιου (4ος αιών) δ Θαλής ήτο ηλικίας 78 ετών, όταν απέθανε. Η πατρίς του Θαλού Μίλητος ήτο αρχαιότατη πόλις μνημονευομένη και υπό του Όμηρου (Ιλ. Β. 868), υπέστη όμως κατά την μακραίωνα αυτής ιστορίαν πολλάς καταστροφάς...

Θαλής Μηλήσιος Ε. Σταμάτης

Google docs

Θαλής ο Μιλήσιος

Jean Brun  «ΟΙ ΠΡΟΣΩΚΡΑΤΙΚΟΙ»

   

Κατά τον Αριστοτέλη (Μετά τα Φυσικά, Ι, 983 β 20), ο Θαλής ο Μιλήσιος ήταν ο ιδρυτής της φιλοσοφίας των «φυσικών» ή «φυσιολόγων που ασχολούνταν με την αναζήτηση φυσικών αιτίων και αποστρέφονταν συνεπώς τις θεωρησιακές αφαιρέσεις των «θεολόγων», οι οποίοι κατέφευγαν σε μύθους και υπερφυσικές ερμηνείες. Ο Θαλής συγκαταλεγόταν μεταξύ των περίφημων επτά Σοφών της Ελλάδας κι ο Ευσέβιος τον παρουσιάζει ως «τον πατέρα της φιλοσοφίας και ιδρυτή της ιωνικής σχολής» (Praeparatio evangelica, XIV, 14).

Οι κυριότερες πηγές πληροφόρησης που διαθέτουμε σχετικά με τον Θαλή είναι ο Ηρόδοτος και ο Διογένης Λαέρτιος. Γεννήθηκε πιθανότατα το 624 π.Χ. και πέθανε το 548 π.Χ. Σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, που έζησε ενάμιση αιώνα αργότερα, ο Θαλής είχε φοινικικό αίμα, ήταν δηλαδή Σημίτης, κατ' άλλους όμως συγγραφείς ήταν Μιλήσιος και μάλιστα αριστοκρατικής καταγωγής· όπως και να έχει όμως το πράγμα, το όνομα του πατέρα του, Εξάμυος, είναι καρικό, ενώ της μητέρας του, της Κλεοβουλίνης, ελληνικό. Ήταν σύγχρονος των Λυδών βασιλέων Αλυάττη και Κροίσου, του βασιλιά των Περσών Κύρου και του Σόλωνα του Αθηναίου. Από τα χρόνια του ακόμη, έφερε τον τίτλο του μεγάλου σοφού, του επιστήμονα δηλαδή και του σοφού μαζί. Υπάρχουν δύο πασίγνωστα ανέκδοτα που τον παρουσιάζουν άλλοτε ονειροπόλο κι άλλοτε σαν άνθρωπο προικισμένο με οξύτατο πρακτικό πνεύμα. Το πρώτο βρίσκεται στον Θεαίτητο του Πλάτωνα (174α): Κάποτε ο Θαλής παρατηρούσε τον ουρανό και, απορροφημένος καθώς ήταν από τη ρέμβη των άστρων, δεν πρόσεξε ένα πηγάδι που βρισκόταν μπροστά του, μ’ αποτέλεσμα να πέσει μέσα· έτσι αναγκάστηκε να υπομείνει τους χλευασμούς μιας Θρακός δούλης, που θεωρούσε γελοίο τον ζήλο του Θαλή να γνωρίσει τι υπήρχε πάνω από το κεφάλι του, τη στιγμή που δεν ήταν ικανός να δει τι γινόταν μπροστά στα πόδια του.

Θαλής ο Μιλήσιος. Από το εργαστήριο στο σπουδαστήριο.

Θαλής ο Μιλήσιος. Από το εργαστήριο στο σπουδαστήριο.

Howard Eves: «ΜΕΓΑΛΕΣ ΣΤΙΓΜΕΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ»

Το γεγονός ότι από όλους τους λαούς εκείνης της εποχής οι Έλληνες έκριναν ότι οι γεωμετρικές αλήθειες πρέπει να επαληθεύονται με λογική απόδειξη και όχι μόνο με πειραματικές μεθόδους, ονομάζεται πολλές φορές ελληνικό μυστήριο. Οι μελετητές έχουν προσπαθήσει να ερμηνεύσουν το ελληνικό μυστήριο και παρόλο που καμιά ερμηνεία δεν είναι από μόνη της ικανοποιητική...

Γύρω στα 600 π.Χ. η γεωμετρία μπαίνει σε ένα τρίτο στάδιο ανάπτυξης. Οι ιστορικοί των μαθηματικών αποδίδουν αυτή την εξέλιξη στους Έλληνες εκείνης της περιόδου και στις πρώτες πρωτοποριακές προσπάθειες του Θαλή του Μιλήσιου, ενός από τους «εφτά σοφούς» της αρχαιότητας. Φαίνεται πως ο Θαλής σπατάλησε το πρώτο μέρος της ζωής του ως έμπορος κι έγινε αρκετά πλούσιος ώστε να αφιερώσει το μεγαλύτερο μέρος της υπόλοιπης ζωής του σε μελέτες και μερικά ταξίδια. Επισκέφτηκε την Αίγυπτο κι έφερε μαζί του πίσω στη Μίλητο γνώσεις για τα επιτεύγματα των Αιγυπτίων στη γεωμετρία. Η πολύπλευρη μεγαλοφυία του του έδωσε τη φήμη του πολιτικού, του συμβούλου, του μηχανικού, του επιχειρηματία, του φιλόσοφου, του μαθηματικού και του αστρονόμου. Είναι ο πρώτος άνθρωπος που έγινε γνωστός με το όνομα του στην ιστορία των μαθηματικών και ο πρώτος με τον οποίο συνδέονται παραγωγικές γεωμετρικές ανακαλύψεις. Σ' αυτόν αποδίδονται τα παρακάτω στοιχειώδη αποτελέσματα:

1. Ο κύκλος διχοτομείται από κάθε διάμετρο του.

2. Οι γωνίες που βρίσκονται στη βάση ενός ισοσκελούς τριγώνου είναι ίσες.

3. Οι κατακόρυφη γωνίες που σχηματίζονται από δύο τεμνόμενες ευθείες είναι ίσες.

4. Δύο τρίγωνα είναι ίσα αν έχουν δυο πλευρές ίσες και τις προ σκείμενες γωνίες ίσες μια προς μια.

5. Η εγγεγραμμένη γωνία που βαίνει σε ημικύκλιο είναι ορθή.