Ο Επιμενίδης (6ος αιώνας π.Χ.) ήταν Κρητικός σοφός
και συγκεκριμένα από την Φαιστό. Ωστόσο έζησε κυρίως στην Κνωσό. Ο
Επιμενίδης είναι ένας από τους πιο "περίεργους" φιλοσόφους και αυτό
γιατί στην βιβλιογραφία του υπάρχει πολύ μυθικό στοιχείο. Του αποδίδουν
μαγικές ιδιότητες.
Όταν ο πατέρας του τον έστειλε να βρει ένα πρόβατο που είχε χαθεί, αυτός μπήκε σε ένα σπήλαιο και κοιμήθηκε για 57 ολόκληρα χρόνια. Οι Αθηναίοι τον κάλεσαν το 596 π.Χ. για να καθαρίσει την πόλη τους από το Κυλώνειο άγος, αφού είχε αυτήν την ικανότητα. Σύμφωνα με την παράδοση έζησε πολλούς αιώνες.
Από τα συγγράμματα (πεζά και έμμετρα) που του αποδίδονται, γνήσια είναι, ίσως, οι "Χρησμοί" και οι "Καθαρισμοί".
Όταν ο πατέρας του τον έστειλε να βρει ένα πρόβατο που είχε χαθεί, αυτός μπήκε σε ένα σπήλαιο και κοιμήθηκε για 57 ολόκληρα χρόνια. Οι Αθηναίοι τον κάλεσαν το 596 π.Χ. για να καθαρίσει την πόλη τους από το Κυλώνειο άγος, αφού είχε αυτήν την ικανότητα. Σύμφωνα με την παράδοση έζησε πολλούς αιώνες.
Από τα συγγράμματα (πεζά και έμμετρα) που του αποδίδονται, γνήσια είναι, ίσως, οι "Χρησμοί" και οι "Καθαρισμοί".
Ο Επιμενίδης είναι, ίσως, πιο γνωστός εξαιτίας του παραδόξου που φέρει το όνομά του.
Πιο συγκεκριμένα ο Επιμενίδης (που όπως είπαμε ήταν Κρητικός) συνήθισε να λέει ότι:
"Οι Κρητικοί λένε πάντα ψέματα"Πιο συγκεκριμένα ο Επιμενίδης (που όπως είπαμε ήταν Κρητικός) συνήθισε να λέει ότι:
Με μια γρήγορη ματιά η προηγούμενη πρόταση ίσως
να μη σας προξενεί περιέργεια. Αλλά αν το καλοσκεφτείτε θα
διαπιστώσετε ότι πολύ σύντομα θα καταλήξετε σε αυτό που ονομάζουμε
φαύλο κύκλο.
Πράγματι ! Αν οι Κρητικοί λένε ψέματα, τότε και
αυτός ως Κρητικός λέει ψέματα. Αφού όμως μας λέει ότι οι Κρητικοί
λένε ψέματα, σε αυτήν την περίπτωση μας λέει την αλήθεια. Έτσι οι
Κρητικοί λένε αλήθεια. Αν όμως οι Κρητικοί λένε την αλήθεια, τότε και
αυτός λέει τη αλήθεια, δηλαδή ότι οι Κρητικοί λένε ψέματα και πάλι από
την αρχή...
Αυτός, όπως σίγουρα θα ξέρετε, είναι ένας φαύλος κύκλος.
Κάποιοι θα σκεφτούν ότι το παράδοξο αυτό
επιλύεται πολύ εύκολα, αφού στην προηγούμενη πρόταση κάνουμε μια
εσφαλμένη γενίκευση. Δεν είναι δυνατόν όλοι οι Κρητικοί να λένε ψέματα
και μάλιστα ταυτόχρονα. Στη ζωή του, ένας άνθρωπος λέει και ψέματα
αλλά και αλήθειες. Ποτέ όμως ταυτόχρονα. Έτσι το παράδοξο του Επιμενίδη
δεν υφίσταται.
Τα πράγματα, όμως, δεν είναι τόσο απλά, αφού
στην πραγματικότητα δεν είναι αυτή η ουσία του παραδόξου. Για να γίνω
περισσότερο κατανοητός, θα διατυπώσω το παράδοξο του Επιμενίδη λίγο
διαφορετικά:
"Αυτή η πρόταση είναι ψευδής"